Westerstraat 106

1015 MN Amsterdam

Ook in 'onze koloniën' was de muziek van de pianola natuurlijk welkom. Juist in de afgelegen gebieden kon de verveling genadeloos toeslaan. Het bezoeken van concerten kon daar geen soelaas bieden. Dan maar de muziek in huis halen met een Pianola of een Phonola.

Maar ..... het klimaat van de tropen is niet bepaald bevorderlijk voor het behoud van een piano, laat staan van een pianola. Daarom gingen verscheidene pianohandels die instrumenten naar Indië importeerden vrijwel direct over tot het tropenbestendig maken ervan.

Bekende pianohandels die zich toelegden op het bouwen van tropen-pianola's waren:

Bekker en Lefebre in Weltevreden (Batavia)

W. Naessens & Co. in Soerabaia, Batavia, Semarang, Medan en Djokja

Voor het gebruik in de tropen aangepaste pianola's komen nog maar zelden voor. De meeste instrumenten zijn waarschijnlijk daar gebleven en zullen nu, na bijna honderd jaar, wel bijna allemaal bij wijze van spreken 'gecomposteerd' zijn. In de collectie van het Pianola Museum bevindt zich een 'tropen-pianola', een Steck piano met het zogenaamde 'half' Duo Art systeem (van Aeolian), die geleverd werd door pianohandel Bekker-Lefèbre. Het meubel is van massief hout. Overigens zijn er niet zoveel aanpassingen aan het instrument te ontdekken. Meestal zijn namelijk in tropen-piano's allerlei onderdelen die gelijmd zijn ook nog eens met kleine spijkertjes vastgezet. Het instrument is afkomstig van een familie uit Den Haag in welke stad zich vroeger veel mensen uit Indië bij terugkomst naar ons land vestigden. Bij hun repatriëring vóór de Tweede Wereldoorlog kwam de hele inboedel mee terug, dus in dit geval ook de pianola. Zo is deze voor ondergang behoed.

Het boekje, waarvan hiernaast een pagina is afgedrukt, werd, net als het boekje 'De Piano in Indië' uitgegeven door Bekker-Lefèbre en draagt de titel: Praktische wenken voor het behandelen, in- en uitpakken, enz. van piano's en vleugels. Beide boekjes dateren van rond 1920 en bevatten talrijke wetenswaardigheden en tips voor de bezitter van een piano in Indië. Allerlei soorten van ongedierte en de remedies tegen deze kwalen passeren de revue. Voor het in- of uitpakken van een vleugel diende men de hulp in te roepen van wel 10 tot 15 ‘koelies’!