Westerstraat 106

1015 MN Amsterdam

020-6279624

info@pianola.nl

 

Een Hupfeld Pan Orchester

De Hupfeld orchestrions met het grootste scala aan instrumenten waren de Hupfeld Pan Orchesters. Van de kleinere modellen de Pan I stonden er verscheidene in Amsterdamse café's. Hier een foto uit 'Het Leven' van het instrument, dat lange tijd in café De Waag aan de Zeedijk stond (een Pan II, bouwjaar 1926). De eigenaar van het café, de heer Frans de Vreng had het instrument zelf begin dertiger jaren aangepast aan de smaak van de tijd: hij voegde twee accordeons toe, die links en rechts in de zijkasten gemonteerd werden. Dat was blijkbaar nodig om klanten te blijven trekken, maar daar bleef het niet bij .....

The Scandalli Band

Op deze foto, die aan het Pianola Museum geschonken werd door de heer P.J. de Vreng, zien wij, dat een groot deel van de oorspronkelijke instrumentatie is vervangen door een soort poppenorkest. De accordeons hebben nu 'echte' bespelers gekregen, de drummer van de jazzband zit prominent in het midden en twee (kleinere) dames bespelen een soort xylofoon en een vleugel. De meeste registers orgelpijpen hebben het veld moeten ruimen. Wel gehandhaafd uiteraard (maar niet zichtbaar) de piano. Een Hupfeld Pan Orchester kon ook Triphonola reproductie-rollen afspelen.

Links op de foto café-eigenaar Frans de Vreng, die de metamorfose van dit Pan Orchester gerealiseerd had. Er werd in 1936 zelfs een reportage van gemaakt voor het (Polygoon) bioscoopjournaal, waarbij de bekende Amsterdamse accordeonist Johhny Meijer aanwezig was en meespeelde met het instrument. Dit zijn de enige geluidsopnamen die van dit instrument bewaard zijn gebleven. Het is niet bekend wat er van deze Scandalli Band geworden is. Later stond er een nog groter Hupfeld Pan Orchester op deze plaats: een Hupfeld Super Pan. Dit unieke instrument (een van slechts vier nog bestaande Pan instrumenten) werd in de jaren zestig ontdekt door een Amerikaanse verzamelaar en is nu onderdeel van de collectie van een schatrijke collectionneur in Chicago. Gelukkig daar nog wel te beluisteren.